و همهء مثالها را نيز از شعر فارسى آورده است . كتاب ديگر عراضة العروضيّين است از ابو الفضل محمد بن خالد القرشى كه هم در مجموعهء ( 464 - 477 ) مدرسهء عالى سپهسالار « 1 » كه از قرن هشتم است ، و هم در مجموعه‌يى كه نزد نگارنده است و گويا از روى مجموعهء مذكور در اواسط قرن نهم نوشته شده است ، ديده مىشود و بنابرين قاعدة بايد در حدود قرن هفتم و هشتم همزمان با كتب ديگرى كه نام برده‌ايم تأليف شده باشد و درين مجموعه نسخه‌يى از « جمع مختصر » وحيد تبريزى نيز ديده مىشود در عروض و بديع و قافيه كه آن را از روى مآخذ مشروح ترتيب داده است . در همين دوره ابن هندوشاه ( محمد بن هندوشاه بن سنجر نخحوانى ) معروف به شمس منشى كتابى سودمند بنام « دستور الكاتب » دربارهء فن كتابت رسايل نوشته است ؛ و اديبى ديگر بنام محمد بن على خوارزمى هم كتابى سودمند بنام « جلاليه » در علم مكاتبه دارد « 2 » . بر رويهم كتابهايى كه در قرن هفتم و هشتم دربارهء مسائل مختلف ادبى زبان فارسى تأليف شده قابل توجه است چنان كه بايد اين دو قرن را دورهء واقعى تدوين علوم ادبى فارسى دانست .

--> ( 1 ) - فهرست مدرسهء عالى سپهسالار ج 2 ص 444 ( 2 ) - دربارهء اين كتابها ضمن تحقيق در آثار نثر فارسى بموقع سخن خواهم گفت . فعلا رجوع شود به فهرست نسخ خطى فارسى كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 1 ص 264 و 265